Πρωτογενής πρόληψη της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδος (ΗΕΩ)

  • Δημοσιεύθηκε στην ενότητα Νέα
eyewear

Η ΗΕΩ αποτελεί τη συχνότερη αιτία νομικής τύφλωσης στις ηλικίες άνω των 60 ετών στο Δυτικό κόσμο. Στην πάθηση αυτή πάσχει η ωχρά κηλίδα, η οποία είναι η περιοχή εκείνη του αμφιβληστροειδούς του οφθαλμού που είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για τη σαφή, οξεία, λεπτομερή, κεντρική όραση. Έτσι η ωχρά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν το «σκληρό δίσκο» του ματιού, που μας επιτρέπει ν” αναγνωρίζουμε τα σχήματα και χρώματα γύρω μας. Ο ασθενής στα πρώτα στάδια αρχίζει να βλέπει τα αντικείμενα παραμορφωμένα κατά το μέγεθος ή και το σχήμα, ενώ παράλληλα βιώνει μια ασάφεια στην κεντρική του όραση, «σαν κάτι να εμποδίζει», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται. Στα τελικά στάδια παραβλάπτεται τελείως η κεντρική όραση ενώ διατηρείται συνήθως μια περιφερική αντίληψη του οπτικού πεδίου του ασθενούς, ο οποίος χάνει την ικανότητα να κινείται μόνος, να γράφει, να διαβάζει, να οδηγεί, ν” αναγνωρίζει πρόσωπα και είναι πλήρως εξαρτημένος για κάθε δραστηριότητα.

Παράγοντες κινδύνου για τη νόσο θεωρούνται η μεγάλη ηλικία, η καυκάσια φυλή, τα ανοιχτόχρωμα μάτια, το γυναικείο φύλο, το θετικό οικογενειακό ιστορικό, αφού είναι και γενετική νόσος, αυξημένοι δείκτες καρδιαγγειακών νοσημάτων, διατροφικοι παράγοντες και μεγάλη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Στο επίπεδο της πρόληψης θα προσπαθήσουμε να επέμβουμε σε ό,τι από τα παραπάνω μπορούμε ν” αλλάξουμε, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουμε κατά το δυνατόν τις πιθανότητες εκδήλωσης ωχροπάθειας. Θα πρέπει εδώ να τονιστεί ότι, ενώ η γενετική προδιάθεση παίζει σπουδαίο ρόλο, δεν αποτελεί αναγκαία και ικανή συνθήκη για την εμφάνιση της νόσου, αφού και οι υπόλοιποι παράγοντες κινδύνου είναι καθοριστικοί. Σχετικά με τους δείκτες των καρδιαγγειακών νοσημάτων αξίζει ν” αναφέρουμε πόσο σπουδαία είναι η αποφυγή του καπνίσματος, τόσο του ενεργητικού ,όσο και του παθητικού, η άσκηση, αλλά και η ρύθμιση της αρτηριακής μας πίεσης, του λιπιδαιμικού μας προφίλ (χοληστερίνη, τριγλυκερίδια) και γενικότερα του βάρους μας. Η σωστή διατροφή φαίνεται πως επιδρά ευεργετικά στην πρόληψη, τόσο ώστε αντιοξειδωτικά όπως βιταμίνες Α, C και Ε, ιχνοστοιχεία όπως ψευδάργυρος και χαλκός, τα Ω 3 λιπαρά οξέα των ψαριών,αλλά και λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, αποτελούν βασικά στοιχεία των πολυβιταμινών που χορηγούνται σε αρχόμενα στάδια ωχροπάθειας, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Άρα και πάλι η μεσογειακή διατροφή με άφθονα φρούτα και λαχανικά, ελαιόλαδο,ψάρια και λευκό κρέας σε πολύ μεγαλύτερη αναλογία από το κόκκινο, αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης! Για το τέλος άφησα το σπουδαίο κομμάτι της επίδρασης της ηλιακής ακτινοβολίας ,και ιδιαιτέρως του υπεριώδους φάσματός της στην ωχρά κηλίδα. Φαίνεται πως εκτός από τις γνωστές βλαβερές συνέπειες στο δέρμα, έχουμε μεγάλη επίπτωση και στο κέντρο της όρασής μας! Οι έρευνες είναι σαφείς: Η υπεριώδης ακτινοβολία επιδρά στην ωχρά και δρα αθροιστικά συμμετέχοντας ως σπουδαίος παράγων κινδύνου στην εκφύλισή της. Πρέπει λοιπόν όλοι μας να φοράμε γυαλιά ηλίου καθ” όλη τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και τις ημέρες με συννεφιά, που η ηλιοφάνεια είναι πειορισμένη, αφού η υπεριώδης ακτινοβολία διαπερνά τα σύννεφα. Για τις ημέρες εκείνες ενδείκνυνται γυαλιά με πιο ανοιχτόχρωμους φακούς, που έχουν όμως όλα τα απαραίτητα φίλτρα. Τη σπουδαιότερη συμβουλή όλων την άφησα για το τέλος: δεν θα πρέπει να ξεχναμε τα γυαλιά ηλίου στα μικρά παιδιά! Είναι ό,τι πιο σπουδαίο να προστατεύουμε τα μάτια τους, όχι μόνο στην παραλία, αλλά και στις καθημερινές τους δραστηριότητες όποτε είναι δυνατόν, μετατρέποντας έτσι τη χρήση γυαλιών ηλίου σε συνήθεια που θα τα συνοδεύει και στην ενήλικο ζωή τους. Κλείνοντας θα πρέπει να τονίσω ότι η ωχροπάθεια είναι νόσος που, όσο ενωρίτερα διαγιγνώσκεται τόσο αποτελεσματικότερα αντιμετωπίζεται, όπως και πολλά άλλα οφθαλμολογικά νοσήματα, γι” αυτό δεν πρέπει να αμελούμε τον ετήσιο προληπτικό έλεγχό μας στον οφθαλμίατρο.